Fotografia uliczna polega na wyłapywaniu układów, które trwają ułamek sekundy i nigdy się nie powtórzą. Cała technika sprowadza się do jednego celu: skrócić czas między zobaczeniem a naciśnięciem spustu do zera. Aparat ma być gotowy, zanim scena się wydarzy.
Poniżej ustawienie, które to umożliwia, cztery sposoby budowania kadru, sprzęt ograniczony do minimum oraz to, co w Polsce wolno opublikować, a czego nie.
Ustawienie, które daje zerowe opóźnienie
Nazywa się to ustawianiem strefowym i polega na rezygnacji z autofokusa na rzecz z góry ustalonej odległości. Brzmi wstecznie, działa lepiej niż jakikolwiek tryb automatyczny.
- Ustaw przysłonę f/8 albo f/11. Głębia ostrości robi się na tyle duża, że wszystko od około dwóch metrów do kilkunastu jest wystarczająco ostre.
- Ustaw ostrość ręcznie na około trzy metry i już jej nie ruszaj.
- Czas 1/250 s, żeby zamrozić idącego człowieka.
- ISO na automat z górnym limitem. To jedyny parametr, który ma się zmieniać.
- Fotografuj bez patrzenia w podgląd. Sprawdzanie każdego zdjęcia kosztuje Cię następne.
Cztery sposoby budowania kadru
- Znajdź tło, poczekaj na człowieka. Najskuteczniejsza metoda w tym gatunku. Wybierasz ścianę, cień albo napis, ustawiasz kadr i czekasz, aż ktoś w niego wejdzie. Można tak stać dwadzieścia minut i to jest normalna praca, nie strata czasu.
- Szukaj powtórzeń i rymów. Ten sam kształt w dwóch miejscach kadru, ten sam kolor kurtki i muru, gest powtórzony przez dwie osoby.
- Wykorzystaj światło jako temat. Wąska smuga między budynkami, w którą ktoś wchodzi, sama buduje zdjęcie.
- Podejdź bliżej, niż jest Ci wygodnie. Większość nieudanych zdjęć ulicznych jest po prostu zrobiona z za daleka.
Sprzęt: im mniej, tym lepiej
- Jedna stała ogniskowa, 28 lub 35 mm. Zoom kusi do fotografowania z dystansu, a z dystansu nie powstają dobre zdjęcia uliczne.
- Mały aparat. Duży korpus z teleobiektywem zmienia zachowanie ludzi wokół i to jest realny czynnik, nie kwestia mody.
- Bez torby. Aparat na pasku przy ciele, gotowy do podniesienia. Sprzęt wyciągany z torby zawsze spóźnia się o dwie sekundy.
Co wolno opublikować w Polsce
To jest część, którą warto znać, zanim wrzuci się cokolwiek do sieci. Zasada jest jedna i ma dwa istotne wyjątki.
- Zasada: rozpowszechnianie wizerunku wymaga zgody osoby przedstawionej. Samo zrobienie zdjęcia w przestrzeni publicznej jest czym innym niż jego publikacja.
- Wyjątek pierwszy: zgoda nie jest potrzebna, gdy osoba stanowi jedynie szczegół większej całości, takiej jak zgromadzenie, krajobraz czy publiczna impreza. To najważniejszy przepis dla fotografii ulicznej.
- Wyjątek drugi: zgoda nie jest potrzebna przy wizerunku osoby powszechnie znanej, jeśli zdjęcie powstało w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych.
- W praktyce: portret przechodnia wypełniający kadr wymaga zgody. Ten sam człowiek jako jedna z sylwetek na tle placu już nie.
- Osobno wrażliwe sytuacje: dzieci, osoby w kryzysie, wnętrza prywatne. Nawet gdy przepis pozwala, warto zapytać samego siebie, czy to zdjęcie powinno powstać.
Ten sam zestaw zasad obowiązuje przy dłuższych projektach. Jak zbudować z nich spójną całość, opisaliśmy w tekście o fotografii dokumentalnej.
Najczęstsze pytania
Czy można fotografować ludzi na ulicy w Polsce?
Zrobienie zdjęcia w przestrzeni publicznej jest dozwolone, ale jego rozpowszechnianie co do zasady wymaga zgody osoby przedstawionej. Zgoda nie jest potrzebna, gdy osoba stanowi jedynie szczegół większej całości, na przykład jedną z sylwetek na tle placu.
Jakie ustawienia do fotografii ulicznej?
Ustawianie strefowe: przysłona f/8 lub f/11, ostrość ustawiona ręcznie na około trzy metry, czas 1/250 s i automatyczne ISO z górnym limitem. Dzięki temu aparat jest gotowy natychmiast, bez czekania na autofokus.
Jaki obiektyw do fotografii ulicznej?
Stała ogniskowa 28 lub 35 mm. Zoom kusi do fotografowania z dystansu, a większość nieudanych zdjęć ulicznych powstaje właśnie dlatego, że zrobiono je z za daleka. Mały aparat dodatkowo mniej zmienia zachowanie ludzi wokół.
Czy trzeba pytać o zgodę przed zrobieniem zdjęcia?
Przed zrobieniem nie, przed publikacją zwykle tak, o ile osoba jest rozpoznawalna i stanowi temat zdjęcia. Przy dzieciach, osobach w kryzysie i sytuacjach prywatnych warto zapytać niezależnie od tego, co dopuszcza przepis.
Wynajmij studio do swojej sesji
Szukasz miejsca na sesję? W Bookfolino znajdziesz studio fotograficzne na wynajem w swoim mieście. W katalogu jest 206 studiów, mediana stawki to 150 zł za godzinę, a najtańsze sale zaczynają się od 35 zł. Filtry pokazują, które mają cykloramę, światło dzienne czy garderobę.
Studia fotograficzne w głównych miastach Polski:
Warszawa · Kraków · Wrocław · Poznań · Gdańsk · Łódź
Komentarze