Fotografia reklamowa to najbardziej zespołowy gatunek w tym zawodzie. Przy kampanii fotograf jest jedną z sześciu do dziesięciu osób na planie, a znaczna część decyzji zapada, zanim w ogóle dotknie aparatu. Kto tego nie wie, wycenia zlecenie jak sesję i traci na nim pieniądze.
Poniżej przebieg zlecenia od zapytania do przekazania plików, kto za co odpowiada, jak zbudować kosztorys, żeby się nie dołożyć, i czym to się różni od zwykłej sesji komercyjnej.
Reklamowa czy komercyjna: gdzie przebiega granica
| Sesja komercyjna | Kampania reklamowa | |
|---|---|---|
| Kto tworzy koncepcję | Zwykle fotograf | Agencja albo dział marketingu |
| Wielkość ekipy | 1-3 osoby | 6-10 osób i więcej |
| Akceptacje | Klient po sesji | Klient przed sesją, w trakcie i po |
| Licencja | Media własne klienta | Kampania płatna, często z terytorium i czasem |
| Kto ponosi koszty produkcji | Zwykle fotograf w stawce | Osobna pozycja w kosztorysie |
Najważniejsza różnica jest ostatnia. Przy kampanii koszty produkcji nie mieszczą się w Twoim honorarium i nie powinny. Rekwizyty, wynajem przestrzeni, ekipa i catering to osobne pozycje, które klient akceptuje przed rozpoczęciem prac.
Kto jest na planie i za co odpowiada
- Dyrektor artystyczny: pilnuje, żeby kadr zgadzał się z przyjętą koncepcją. To on mówi „nie” częściej niż klient.
- Producent: harmonogram, ekipa, pozwolenia, pieniądze. Przy większych zleceniach osoba nie do zastąpienia.
- Stylista: ubrania i rekwizyty, także ich wypożyczenie i zwrot. Zwroty potrafią zająć więcej czasu niż sama sesja.
- Wizażysta i fryzjer: obecni przez całą sesję, nie tylko przed nią. Poprawki są ciągłe.
- Asystent: światło, sprzęt, przegrywanie plików. Przy kampanii to nie luksus, tylko warunek utrzymania tempa.
- Osoba decyzyjna po stronie klienta: jedna, obecna na planie albo dostępna online. Trzy osoby z prawem weta oznaczają dzień bez zdjęć.
Jak wygląda zlecenie krok po kroku
- Brief. Dostajesz cel kampanii, grupę odbiorców, kanały publikacji i termin. Jeśli briefu nie ma, napisz go sam i wyślij do akceptacji. To zabezpiecza obie strony.
- Wycena i kosztorys. Osobno honorarium, osobno produkcja, osobno licencja. Trzy liczby, nie jedna.
- Moodboard i akceptacja koncepcji. Pisemna. Ustne „podoba nam się kierunek” nie jest akceptacją.
- Preprodukcja. Casting, rezerwacja przestrzeni, rekwizyty, harmonogram godzinowy. Tu ginie najwięcej czasu i tu najczęściej się go nie wycenia.
- Dzień zdjęciowy. Praca według listy ujęć, z bieżącym podglądem dla klienta.
- Postprodukcja. Wybór, retusz, rundy poprawek. Liczbę rund zapisz w umowie, bo bez limitu ostatnie dziesięć procent projektu zje połowę czasu.
- Przekazanie plików i licencji. Pliki w uzgodnionych formatach, licencja na piśmie.
Kosztorys: pozycje, o których się zapomina
- Preprodukcja jako osobna pozycja. Dwa dni szukania rekwizytów to dwa dni pracy.
- Wynajem przestrzeni z zapasem. Rozstawienie i składanie sprzętu to zwykle dodatkowe dwie godziny. Stawki zaczynają się od 35 zł za godzinę, przy medianie 150 zł w katalogu Bookfolino, i rosną przy salach z cykloramą.
- Zwroty wypożyczonych rzeczy. Ktoś musi to zrobić i ktoś musi za to dostać zapłatę.
- Bufor na przedłużenie. Kampanie przeciągają się prawie zawsze. Zapisz stawkę za każdą rozpoczętą godzinę ponad plan.
- Retusz zewnętrzny, jeśli kampania wymaga poziomu, którego sam nie robisz. To pozycja w kosztorysie, nie Twoja marża.
Same zasady licencjonowania, pola eksploatacji i to, co musi znaleźć się w umowie, rozpisaliśmy osobno w tekście o fotografii komercyjnej.
Najczęstsze pytania
Czym fotografia reklamowa różni się od komercyjnej?
Przede wszystkim tym, kto tworzy koncepcję i kto ponosi koszty produkcji. Przy sesji komercyjnej pomysł jest zwykle po stronie fotografa, a koszty mieszczą się w stawce. Przy kampanii koncepcja pochodzi od agencji lub marketingu, a produkcja jest osobną pozycją w kosztorysie.
Kto jest na planie zdjęciowym przy kampanii?
Zwykle sześć do dziesięciu osób: dyrektor artystyczny, producent, stylista, wizażysta i fryzjer, asystent fotografa oraz osoba decyzyjna po stronie klienta. Kluczowe jest, żeby po stronie klienta była jedna osoba z prawem decyzji, a nie trzy.
Jak wycenić zlecenie reklamowe?
Trzema osobnymi liczbami: honorarium za pracę, kosztorys produkcji i opłata licencyjna zależna od zasięgu kampanii. Wrzucenie wszystkiego w jedną stawkę prawie zawsze kończy się dopłacaniem do zlecenia, bo produkcja bywa droższa od honorarium.
Ile rund poprawek uwzględnić w umowie?
Zwykle dwie, wpisane wprost razem z terminem zgłaszania uwag. Bez limitu ostatnie dziesięć procent projektu pochłania połowę czasu, a każda kolejna runda jest już pracą, za którą nikt nie płaci.
Wynajmij studio do swojej sesji
Szukasz miejsca na sesję? W Bookfolino znajdziesz studio fotograficzne na wynajem w swoim mieście. W katalogu jest 206 studiów, mediana stawki to 150 zł za godzinę, a najtańsze sale zaczynają się od 35 zł. Filtry pokazują, które mają cykloramę, światło dzienne czy garderobę.
Studia fotograficzne w głównych miastach Polski:
Warszawa · Kraków · Wrocław · Poznań · Gdańsk · Łódź
Komentarze