Fotografia przyrodnicza zaczyna się od zasady, która brzmi banalnie, dopóki nie zobaczy się jej łamania: zwierzę jest ważniejsze od zdjęcia. Ptak spłoszony z gniazda zostawia jaja bez ochrony, a sarna zmuszona do ucieczki zimą traci energię, której już nie odbuduje.
Poniżej zasady, w tym te zapisane w przepisach, ustawienia do najtrudniejszej sytuacji, czyli ptaka w locie, oraz trzy poziomy sprzętu z realnymi kosztami.
Zasady, w tym te obowiązujące prawnie
- Nie zbliżaj się do gniazd i nor. Przy gatunkach objętych ochroną ścisłą fotografowanie w miejscach rozrodu i wychowu młodych wymaga zezwolenia regionalnej dyrekcji ochrony środowiska. To nie jest formalność, tylko realny obowiązek.
- W parkach narodowych poruszaj się po szlakach. Zejście poza wyznaczone trasy jest zwykle zabronione, a zdjęcia wykonywane w celach zarobkowych wymagają odrębnej zgody dyrekcji parku.
- Nie dokarmiaj, żeby przywabić. Zwierzę przyzwyczajone do człowieka traci dystans, który je chroni, a to zwykle kończy się dla niego źle.
- Zima jest okresem, w którym płoszenie kosztuje najwięcej. Każda ucieczka to energia, której zwierzę nie ma z czego odbudować.
- Nie publikuj dokładnych lokalizacji gniazd rzadkich gatunków. Współrzędne w opisie zdjęcia bywają zaproszeniem dla kolejnych osób.
- Jeśli zwierzę Cię zauważyło i zmieniło zachowanie, jesteś za blisko. To jedyny wskaźnik, który zawsze działa.
Ustawienia do ptaka w locie
Najtrudniejsza sytuacja w tym gatunku i jednocześnie najlepszy test ustawień. Wszystko sprowadza się do tego, żeby autofokus miał czego się złapać.
- Czas 1/2000 s przy większych ptakach, 1/3200 s przy małych i szybkich. Skrzydła są szybsze niż całe ciało.
- Przysłona f/5.6 do f/8. Przy szeroko otwartej ostry bywa dziób, a oko już nie.
- Automatyczne ISO bez oporów. Przy takich czasach ISO 1600-6400 jest normą, nawet w słońcu.
- Ciągły autofokus ze śledzeniem i szeroka grupa punktów. Pojedynczy punkt zgubi ptaka natychmiast.
- Fotografuj ptaka nadlatującego, nie odlatującego. Zdjęcia z tyłu nie działają, choćby były ostre.
- Ustaw się tak, żeby słońce było za Tobą, a tło było odległe. Odległe tło rozmywa się nawet przy f/8.
Trzy poziomy sprzętu
| Poziom | Zestaw | Koszt | Co dostajesz |
|---|---|---|---|
| Start | Aparat z obiektywem 70-300 mm | 2500-5000 zł | Większe ptaki i ssaki z bliska, przy dobrym świetle |
| Średni | Teleobiektyw 100-400 mm | 6000-12 000 zł | Realna praca, także w gorszym świetle |
| Zaawansowany | Stała ogniskowa 500 lub 600 mm | 20 000 zł i więcej | Małe ptaki, duży dystans, praca zarobkowa |
Zanim wydasz pieniądze na dłuższe szkło, kup czatownię. Namiot maskujący kosztuje kilkaset złotych i daje więcej niż podwojenie ogniskowej, bo pozwala zwierzęciu podejść samemu. Najlepsze zdjęcia przyrodnicze biorą się z czekania, nie z zasięgu.
Kiedy i gdzie fotografować w Polsce
- Wczesny ranek i późne popołudnie. Nie tylko przez światło. Zwierzęta są wtedy aktywne, a w południe większość odpoczywa.
- Wiosna: największa aktywność ptaków, ale też okres lęgowy, czyli moment największej ostrożności.
- Jesień i zima: gorsze światło, za to lepsza widoczność w bezlistnym lesie i skupiska ptaków wodnych.
- Zacznij od miejsc blisko domu. Staw, park, skraj lasu. Zwierzęta przyzwyczajone do ludzi pozwalają podejść bliżej niż te w głuszy, a Ty uczysz się na powtarzalnym terenie.
- Wracaj w to samo miejsce. Znajomość terenu jest ważniejsza od sprzętu, bo pozwala przewidzieć, gdzie i kiedy coś się wydarzy.
Najczęstsze pytania
Jakie ustawienia do zdjęć ptaków w locie?
Czas 1/2000 s przy większych ptakach i 1/3200 s przy małych, przysłona f/5.6 do f/8, ciągły autofokus ze śledzeniem i szeroka grupa punktów oraz automatyczne ISO, które przy takich czasach sięga 1600-6400 nawet w słońcu.
Czy można fotografować ptaki przy gnieździe?
Przy gatunkach objętych ochroną ścisłą fotografowanie w miejscach rozrodu i wychowu młodych wymaga zezwolenia regionalnej dyrekcji ochrony środowiska. Niezależnie od przepisu spłoszony ptak zostawia lęg bez ochrony, więc to sytuacja, której lepiej unikać.
Jaki obiektyw do fotografii przyrodniczej?
Na start wystarcza 70-300 mm za 2500-5000 zł razem z aparatem. Realna praca zaczyna się przy teleobiektywie 100-400 mm, czyli 6000-12 000 zł. Zanim jednak dołożysz do dłuższego szkła, kup czatownię: kilkaset złotych daje tu więcej niż podwojenie ogniskowej.
Czy w parku narodowym można fotografować?
Tak, poruszając się po wyznaczonych szlakach, bo zejście poza nie jest zwykle zabronione. Zdjęcia wykonywane w celach zarobkowych wymagają odrębnej zgody dyrekcji parku, więc przy zleceniu trzeba to załatwić wcześniej.
Wynajmij studio do swojej sesji
Szukasz miejsca na sesję? W Bookfolino znajdziesz studio fotograficzne na wynajem w swoim mieście. W katalogu jest 206 studiów, mediana stawki to 150 zł za godzinę, a najtańsze sale zaczynają się od 35 zł. Filtry pokazują, które mają cykloramę, światło dzienne czy garderobę.
Studia fotograficzne w głównych miastach Polski:
Warszawa · Kraków · Wrocław · Poznań · Gdańsk · Łódź
Komentarze