Karolina Jonderko jest polską fotografką dokumentalną pracującą nad tematami, które wymagają lat, a nie dni. W 2021 roku zdobyła drugie miejsce w World Press Photo w kategorii Long-Term Projects za cykl Reborn, poświęcony kobietom opiekującym się realistycznymi lalkami.
Poniżej potwierdzone fakty o jej dorobku oraz to, co czyni jej sposób pracy wartym uwagi także dla kogoś, kto nie zamierza startować w międzynarodowych konkursach.
Dorobek i wyróżnienia
- World Press Photo 2021: drugie miejsce w kategorii Long-Term Projects za cykl Reborn.
- Wyróżnienia na Lumix Festival w Hanowerze, jednym z najważniejszych przeglądów fotografii dokumentalnej w Europie.
- Wystawa w Royal Photographic Society.
- Pracuje projektami wieloletnimi, wracając do tych samych osób przez lata.
Reborn: temat, który łatwo byłoby zepsuć
Cykl dotyczy kobiet, które opiekują się realistycznymi lalkami zwanymi reborn, często po stracie dziecka albo w sytuacji, w której własne dziecko jest już dorosłe. To temat, przy którym najprostszym wyjściem byłoby zrobienie z bohaterek ciekawostki.
Jonderko wybrała drogę odwrotną. Zdjęcia nie wyjaśniają i nie oceniają, tylko pokazują codzienność: gest, wnętrze, sposób trzymania lalki. Widz sam musi się z tym ułożyć i to napięcie odpowiada za siłę całego cyklu.
Czego uczy jej sposób pracy
- Czas jest tu materiałem, nie kosztem. Projekt prowadzony przez lata pokazuje zmianę, której nie zobaczy nikt, kto przyjeżdża na jeden dzień.
- Bliskość zamiast dystansu. Zdjęcia powstają w mieszkaniach bohaterek, a nie z drugiego końca pokoju. Taki dostęp buduje się rozmowami, nie sprzętem.
- Powstrzymanie się od komentarza. Najtrudniejsza część pracy dokumentalnej: pokazać, nie oceniając. Zdjęcie, które ocenia bohatera, zwykle mówi więcej o autorze.
- Tematy z własnego doświadczenia. Prace o relacji z matką i o stracie mają siłę, której nie da temat wybrany z listy pomysłów.
Zasady wchodzenia w taki temat, zdobywania dostępu i granic, których nie wolno przekroczyć, rozpisaliśmy w tekście o fotografii dokumentalnej.
Źródła
- World Press Photo, profil autorki – potwierdzenie nagrody z 2021 roku i kategorii Long-Term Projects
- Strona własna autorki, nota biograficzna – wyróżnienia na Lumix Festival i wystawa w Royal Photographic Society
Najczęstsze pytania
Za co Karolina Jonderko dostała World Press Photo?
Za cykl Reborn, poświęcony kobietom opiekującym się realistycznymi lalkami. W 2021 roku zdobyła za niego drugie miejsce w kategorii Long-Term Projects.
Czego dotyczy cykl Reborn?
Kobiet, które opiekują się realistycznymi lalkami zwanymi reborn, często po stracie dziecka albo gdy własne dzieci są już dorosłe. Zdjęcia nie tłumaczą i nie oceniają, tylko pokazują codzienność, zostawiając widzowi wypracowanie własnego stosunku do tematu.
Na czym polega jej metoda pracy?
Na projektach prowadzonych latami, z wielokrotnymi powrotami do tych samych osób, i na pracy z bardzo bliska, w mieszkaniach bohaterek. Taki dostęp buduje się rozmowami i czasem, a nie sprzętem.
Czego można się nauczyć z jej zdjęć?
Przede wszystkim powstrzymywania się od komentarza. Zdjęcie, które ocenia bohatera, zwykle mówi więcej o autorze niż o temacie. Druga lekcja dotyczy wyboru tematu: prace wyrastające z własnego doświadczenia mają siłę, której nie ma temat wybrany z listy pomysłów.
Wynajmij studio do swojej sesji
Szukasz miejsca na sesję? W Bookfolino znajdziesz studio fotograficzne na wynajem w swoim mieście. W katalogu jest 206 studiów, mediana stawki to 150 zł za godzinę, a najtańsze sale zaczynają się od 35 zł. Filtry pokazują, które mają cykloramę, światło dzienne czy garderobę.
Studia fotograficzne w głównych miastach Polski:
Warszawa · Kraków · Wrocław · Poznań · Gdańsk · Łódź
Komentarze