Fotografia kryminalistyczna to dokumentacja procesowa, a nie gatunek fotografii w potocznym sensie. Jej odbiorcą jest sąd, a nie widz, i stąd bierze się jej najważniejsza cecha: zdjęcie musi być powtarzalne i weryfikowalne, a nie efektowne.
Poniżej, czym ta praca różni się od każdej innej fotografii, jak wygląda standardowa sekwencja ujęć, dlaczego skala w kadrze jest obowiązkowa i jak zostać technikiem kryminalistyki w Polsce.
Trzy zasady, które odwracają zwykłe nawyki
- Żadnej obróbki poza podstawową. Kadrowanie, rozjaśnianie i wyostrzanie mogą podważyć wartość dowodową materiału. Plik oryginalny jest częścią dokumentacji i musi zostać nienaruszony.
- Żadnej kompozycji. Nie szukasz ciekawego ujęcia, tylko takiego, które oddaje stan faktyczny bez zniekształceń. Aparat prostopadle do płaszczyzny, obiektyw o naturalnej perspektywie.
- Wszystko udokumentowane. Data, godzina, miejsce, kolejność ujęć i osoba wykonująca zdjęcia. Fotografia bez metryki nie jest dowodem, tylko obrazkiem.
Sekwencja ujęć: od ogółu do szczegółu
- Zdjęcia ogólne. Całe miejsce zdarzenia z kilku stron, tak żeby dało się odtworzyć układ przestrzeni i wzajemne położenie elementów.
- Zdjęcia sytuacyjne. Fragmenty pokazujące, gdzie względem siebie znajdują się poszczególne ślady i przedmioty.
- Zdjęcia szczegółowe bez skali. Pojedynczy ślad lub przedmiot w kadrze, w stanie zastanym.
- Zdjęcia szczegółowe ze skalą. To samo ujęcie z przyłożoną miarką, umożliwiające późniejsze pomiary.
Skala w kadrze musi leżeć w tej samej płaszczyźnie co ślad i równolegle do jego krawędzi. Miarka położona wyżej albo pod kątem zafałszuje wymiar, a na tym opierają się późniejsze ekspertyzy.
Sprzęt i techniki
- Aparat z możliwością pełnej kontroli ręcznej i obiektyw makro. Większość śladów fotografuje się z bliska i w skali umożliwiającej pomiar.
- Światło boczne pod bardzo niskim kątem ujawnia ślady powierzchniowe, takie jak odciski obuwia w kurzu, niewidoczne przy oświetleniu od przodu.
- Statyw i wyzwalacz. Zdjęcia z ręki odpadają wszędzie tam, gdzie liczy się dokładność wymiaru.
- Fotografia w podczerwieni i ultrafiolecie pozwala ujawnić ślady niewidoczne w świetle widzialnym, w tym niektóre zabrudzenia i przerobienia dokumentów.
- Numery i strzałki kierunkowe układane w kadrze, żeby dało się jednoznacznie powiązać zdjęcie z opisem w protokole.
Jak zostać technikiem kryminalistyki w Polsce
- Ścieżka podstawowa prowadzi przez służbę w Policji. Technik kryminalistyki to stanowisko w strukturze, a nie zawód wykonywany z zewnątrz na zlecenie.
- Szkolenie specjalistyczne odbywa się po przyjęciu do służby, w szkołach policyjnych, i obejmuje znacznie więcej niż samą fotografię: daktyloskopię, zabezpieczanie śladów, dokumentację procesową.
- Kierunki kryminalistyczne na uczelniach dają podbudowę teoretyczną, ale nie zastępują szkolenia resortowego.
- Biegły sądowy z zakresu badań fotograficznych to osobna ścieżka, dostępna dla osób z udokumentowaną wiedzą specjalistyczną, wpisywanych na listę prowadzoną przez prezesa sądu okręgowego.
Jeśli interesuje Cię precyzyjna dokumentacja przedmiotów przy kontrolowanym świetle, znacznie bliżej Ci do fotografii produktowej albo do fotografii makro. Warsztat jest podobny, a dostępność zawodu nieporównanie większa.
Najczęstsze pytania
Czym jest fotografia kryminalistyczna?
To dokumentacja procesowa wykonywana na potrzeby postępowania, a nie gatunek fotografii artystycznej. Jej celem jest wierne i powtarzalne odwzorowanie stanu faktycznego, dlatego wyklucza kompozycję i obróbkę wykraczającą poza czynności podstawowe.
Po co skala na zdjęciach kryminalistycznych?
Umożliwia późniejszy pomiar śladu z samego zdjęcia. Miarka musi leżeć w tej samej płaszczyźnie co ślad i równolegle do jego krawędzi, bo położona wyżej albo pod kątem zafałszuje wymiar, na którym opierają się ekspertyzy.
Jak zostać technikiem kryminalistyki?
W Polsce podstawową ścieżką jest służba w Policji i szkolenie specjalistyczne odbywane już po przyjęciu, w szkołach policyjnych. Kierunki kryminalistyczne na uczelniach dają podbudowę teoretyczną, ale nie zastępują szkolenia resortowego.
Czy zdjęcia z miejsca zdarzenia można obrabiać?
Nie poza czynnościami podstawowymi. Kadrowanie, rozjaśnianie czy wyostrzanie mogą podważyć wartość dowodową materiału, a plik oryginalny stanowi część dokumentacji i musi pozostać nienaruszony.
Wynajmij studio do swojej sesji
Szukasz miejsca na sesję? W Bookfolino znajdziesz studio fotograficzne na wynajem w swoim mieście. W katalogu jest 206 studiów, mediana stawki to 150 zł za godzinę, a najtańsze sale zaczynają się od 35 zł. Filtry pokazują, które mają cykloramę, światło dzienne czy garderobę.
Studia fotograficzne w głównych miastach Polski:
Warszawa · Kraków · Wrocław · Poznań · Gdańsk · Łódź
Komentarze